Elektronica ontwikkelingen

Een chronologisch overzicht van elektronica ontwikkelingen.

1821
Seebeck ontdekt de thermo-EMK bij verwarming van de lasplaats van verschillende materialen.


1831
Michael Faraday ontdekt de elektromagnetische inductie.


1832
Nobili en Antinori en even later Faraday slagen erin vonken op te wekken met een permanente magneet en een spoel.


1834
Peltier ontdekt de omkeerbaarheid van het Seebeck-effect: nl. de afkoeling resp. verwarming van de lasplaats bij stroomdoorgang.


1842
Joseph Henry ontdekt dat het overspringen van een vonk in een geleiding in staat is om op 30 meter afstand enige naalden, geplaatst in een andere geleiding magnetisch te maken.


1850
De eerste kabel voor telegrafie wordt door het Nauw van Calais gelegd.


1851
Rhumkorf verbetert de secundaire spoel door het wikkelen in secties.


1852
Door het aanbrengen van een condensator over de secundaire wikkeling vergroot Rhumkorf de vonk.


1858
Feddersen bewijst experimenteel het oscillerende karakter van de vonkontlading.


1866
De eerste Atlantische kabel wordt gelegd na een mislukking in 1858.


1867
James Clerk Maxwell ontwikkelt zijn theorie van het elektromagnetisme en voorspelt het bestaan van elektrische golven in de ether.


1870
Von Bezold constateert interferentieverschijnselen bij condensatorontladingen.


1873
De Engelse kabelingenieur May ontdekt de lichtgevoeligheid van selenium.


1874
F. Braun ontdekt de asymmetrische geleiding (gelijkrichteffect) in oxiden en door loodglans, koperpyriet en andere sulfiden.


1876
Alexander Graham Bell construeert de telefoon.


1879
David E. Hughes ontdekt dat een buisje met metaalvijlsel geleidend wordt op afstand door inwerking van elektrische vonken en brengt signalen van een afstand van ± 0,5 Km. over die hij hoorbaar maakt in een telefoon. Hij staakt echter zijn proeven en maakt deze niet bekend omdat Sir Georges Stokes beweert dat het hier gewone inductieverschijnselen zijn.


1880
Winkler ontdekt het element germanium. J. en P. Curie ontdekken de piëzo-electrische eigenschappen van kwarts.


1882
Graham Bell en William H. Preece brengen signalen over door inductie, de laatste tussen Engeland en het eiland Wight tijdens een kabelstoring. Dit systeem van draadloze telegrafie door inductie, ouder dan het latere ethergolfsysteem, ontwikkelt zich niet op grote schaal.


1882
Proeven van Elster en Geitel omtrent elektrische ladingen in een luchtledige buis waar een metalen plaat was gemonteerd in de nabijheid van een gloeidraad.


1884
Edison exposeert op de tentoonstelling te Philadelphia een elektrische gloeilamp met plaatvormige elektrode en demonstreert hiermee de stroomdoorgang door een luchtledige ruimte. (Edison-effect)
Nipkow verkrijgt octrooi op de gaatjesschijf voor televisiedoeleinden.


1887
Heinrich Rudolph Hertz, destijds directeur van een middelbare school te Karlsruhe, ontdekt dat de door elektrische vonken op afstand verzoorzaakte werking, op een golfverschijnsel in de ether berust en bevestigt proefondervindelijk de theorie van Maxwell volgens welke deze golven gelijke snelheid moesten bezitten als het licht. Bij deze experimenten ontdekt hij het foto-elektrisch effect.


1888
Ontdekking van het Hallwachseffect (zink en aluminium verliezen negatieve lading door bestraling met ultraviolet licht).


1890
Branly vestigt de aandacht op de door verscheidene onderzoekers herontdekte eigenschappen van buisjes met metaalvijlsel, waarmee men elektrische golven kan aantonen (Coherer van Branly).
Fleming’s eerste proeven omtrent het Edison-effect.


1892
Preece seint met zijn inductiesysteem over het Kanaal van Bristol.


1984
Lodge herhaalt de proeven van Hertz met behulp van de coherer.
Hij experimenteert met elektromagnetische golven van 7.5 cm en van 30 m!


1895
Popoff te Kroonstadt vervaardigt een ontvanginrichting voor natuurlijke elektrische golven, waarmee hij ver verwijderde onweders tracht te registreren.
Hij past een loodrechte gespannen draad als antenne toe. Hij ontwikkelt hierbij de eerste loogglans kristaldetector.


1896
Guglielmo Marconi, na een jaar in Italië lang proefnemingen te hebben verricht om elektrische golven voor draadloos verkeer dienstbaar te maken, stelt zich in verbinding met het Engelse telegraafbestuur en bewijst experimenteel de mogelijkheid om met behulp van de coherer berichten op te nemen.


1897
In november werd het eerste Marconi-station opgericht bij de Needles op het eiland Wight, werkend over 22 km. met de kust.


1898
2 juni. Het eerste betaalde draadloze bericht vanuit de Needles verzonden.
20 juli. Eerste dagbladbericht van boord van een schip over zeilwedstrijden verzonden naar de Daily Express.


1899
Sir J.J. Thomson’s proeven omtrent elektronen als drager van negatieve elektriciteit in kathodestralen.


1901
Toepassing van afgestemde (gesyntoniseerde) zend- en ontvangapparaten door Marconi, overeenkomende met het door Braun aangegeven stelsel van gekoppelde kringen.
12 en 13 December.
Eerste signalen over de Atlantische Oceaan van Poldhu in 1900 opgericht naar New-Foundland. Een afstand van 2800 km.
Verbeterde kristaldetector van Braun.


1902
Marconi ontdekt de magnetische detector.
Draadloze verbinding van Hoek van Holland met het lichtschip Maas. Een afstand van 15 km.
Ehret verkrijgt het patent voor de grond gedachte van de frequentie-modulatie.


1903
Schlömilch voltooit de elektrolytische detector door Ferré en Fessenden voorbereid.
Poulsen ontdekt de opwekking van continu-golven door een elektrische lichtboog.
De Eifeltoren wordt in gebruik genomen als draadloos station.
Eerste nieuwsberichtendienst aan schepen op zee.
Draadloze Marconidienst uit Engeland aan het Handelsblad te Amsterdam.


1904
September. Station Scheveningen-Haven in gebruik genomen.
16 November. Verlening van het patent voor Fleming’s twee elektroden gloeilampdetector.


1906
Max Wien ontdekt het beginsel van de blusvonken.(Stosserregung, Fluitvonk).
De Oostenrijker von Lieben patenteert een kathodestraal-relais, waarin een oxidekathode volgens Wehnelt een elektronenbundel zendt in een Faraday-cylinder, welke elektronenbundel afwijkingen ondergaat door een uitwendige magneet of een elektrostatisch veld.
Generaal Dunwoody ontdekt de gelijkrichting door carborundum en patenteert het gebruik als detector.


1907
De Amerikaanse ingenieur Pickard patenteert de zinkiet-koperpyriet detector.
Glimlampoctrooi van Adamians.
Invoering van de eerste draadloze tijdseindienst door het station Camperdown bij Halifax.
Opening van de Transatlantische Marconi dienst.


1908
Elster en Gietel construeren industrieel reproduceerbare foto-elektrische kaliumcellen.


1910
29 Januari. Lee de Forest vraagt octrooi voor een drie-elektroden-gloeilampdetector met een rooster tussen gloeidraad en plaat.
Aanvang van de tijdseindiensten van Norddeich (21 maart) en de Eifeltoren (21 mei).


1911
15 Juli. Aanvang van een weerberichtendienst van de Eifeltoren.
Vorming van een Duits Vennootschap tot toepassing van Goldschmidt’s hoogfrequentiemachine voor draadloos verkeer met Amerika (station Eilvese).
Patent voor een drie-elektrodenbuis van Von Lieben, Reisz en Straus.


1912
Lee de Forest brengt zijn gloeikathodebuis met drie elektroden (audion) in bruikbare vorm als relais voor telefonie en voor gebruik in de radiotelegrafie.


1913
April. De Telefunken ingenieur Dr. A. Meissner vraagt octrooi aan voor een terugkoppelingsschakeling en past de drie-elektrodenlamp toe als generator van ongedempte trillingen o.a. voor draadloze telefonie (Juni, Nauen-Berlijn 36 Km.) en voor zwevingontvangst, tevens publicatie in The Electrician


1914
31 juli. Invoering van de publieke weerberichtendienst door Scheveningen-Haven.
11 Juli. Koninklijk Besluit waarbij het gebruik van draadloze ontvanginrichtingen door particulieren in Nederland zonder vergunning wordt vrijgelaten, behoudens beperking van de antenne afmetingen in de directe omgeving van Rijksstations.
5 September. Bekendmaking door de minister van Oorlog tot verbod van particuliere ontvanginrichtingen wegens de Europeesche Oorlog.


1915.
Onderzoekingen van de Marconi –Ingenieurs H.J. Round en C.S. Franklin omtrent de drie-electrodenlamp als generator. Octrooiaanvraag 12 Juni.
Soortgelijke onderzoekingen in Amerika van E.H. Armstrong, die 29 oktober octrooi vraagt.
Juli. Verkeer van Nauen met Amerika met de eerste Arco hoogfrequent – machine (6 KW antenne energie).
1 September. Belangrijke uitbreiding van de weerberichtendienst van de Eifeltoren.
November. Eerste publicatie omtrent de Liebenbuis in het El. Techn. Zeitschrift.


1915
28 Juli. Proef met draadloze telefonie tussen Arlington en Hawaï bij een 100.000 voudige ontvangstversterking.
November. Draadloze telefonie Arlington-Parijs.
15 December. Het Duitse vonkstation Nauen wordt door het Ned. Ind. kuststation Sabang opneembaar gehoord.
Uitgebreide wetenschappelijke onderzoekingen, o.a. door Benedicks naar de elektrische eigenschappen van germanium en silicium.


1916
19 Maart. Oprichting van de Nederlandsche Vereeniging voor Radio telegrafie.
De tijdseindienst van Norddeich wordt vervangen door het door Nauen uitgezonden internationale tijdsein.


1917
12 September. Bekendmaking van de minister van Oorlog tot opheffing van het luisterverbod. Inrichting van draadloze ontvangstinstallaties door Nederlandse dagbladen.


1918
1 Januari. Verschijning van het maandblad Radio-Nieuws.
11 Januari. De Eerste Kamer voteert een reeds door de Tweede Kamer toegestaan krediet van 5 miljoen gulden, dat blijkens de memorie van toelichting van minister Lely bestemd is om bij Telefunken een draadloos station te bestellen voor de verbinding met Indië.
1 Februari. Te Nauen wordt de ongedempte zender voor 400KW. antenne-energie in bedrijf gesteld.
Dr. Albert W. Hull (General Electric Cy of America) patenteert de dynatron, een drie-electrodenlamp met positief rooster en secondaire electronen-emissie aan de plaat.
17-21 Maart. Tentoonstelling te ’s Gravenhage van de Nederlandsche Vereeniging voor Radiotelegrafie. Bezoek van prof. Max Wien.
Demonstratie van de eerste Nederlandse gloeilampdetectoren en versterkers.
Oktober. Aanvang van de eerste werkzaamheden om het terrein voor het zendstation te Kootwijk in orde te maken.
November. Eerste geruchten in Nederland omtrent het gebruik van raamontvangers.
14 December: Intrekking van alle buitengewone bepalingen van de minister van Oorlog ter zake van de Radiotelegrafie.
De Zeven Provinciën ontvangt bij Honoloeloe op 12.000 km. afstand signalen van het voorlopige, voor proefverkeer met Nederland bestemde station te Bandoeng, opgericht door Dr. C.J. de Groot.


1919
18 Maart. Eerste Radiotelefoniedemonstratie in ons land, van de Nederlandse Radio-Industrie te Den Haag en Philips Eindhoven, op de Jaarbeurs te Utrecht.
5 Juni. Het station te Bandoeng wordt voor het eerst in Nederland neembaar gehoord.
27 Oktober. Het ontvangstation te Sambeek bij Boxtel is in gebruik genomen.
November. Aanvang van de wekelijkse ´draadloze concerten´ van de Ned. Radio Industrie.


1920
Eerste toepassing van silicium-carbide bij de vervaardiging van spanningsafhankelijke weerstanden.
2 Augustus. De weerberichtendienst door het militaire station ’Vossegat’ in fort Blauwkapel bij Utrecht (roepnaam Bé) is gestart.
September. Aanvang van proefnemingen met een Marconi-telefonie station op de effectenbeurs te Amsterdam.


1921
Publicaties omtrent ontvangschakelingen met dubbelroosterlampen.
7 Augustus. Inwerkingtreding van het Kon. Besluit van 9 Juli 1921 en van bijbehorende beschikking van de minister van Waterstaat op grond waarvan particuliere bezitters van ontvanginrichtingen in Nederland aangifte moeten doen aan de Directeur van het naastbijzijnde Telegraafkantoor.
De Duitse ingenieur Dr. Lilienfeld construeert een elektronenbuis zonder gloeidraad.
Demonstratie door de Marconi Mij. van draadloze telefonie in aansluiting met de lijn tussen Amsterdam en Londen via Zandvoort-Southwold, golflengte 100 meter.
8-17 December. Transatlantische proeven van Amerikaanse amateurs. Met 1 KW. wordt de oceaan overbrugd.


1922
Lossev ontdekt versterker-eigenschappen bij sommige zinkiet-kristaldetectoren en bouwt zijn “crystadyne”- oscillator.
Herdenking van de 25-jarige praktijk van de draadloze telegrafie.
21 Februari. Opening van een draadloos-telefonische dienst voor dagbladen door het persbureau Vaz Dias te Amsterdam.
Oktober. De Telefunken-telefoniezender op het vliegveld Waalhaven bij Rotterdam haalt een afstand van 300 Km. bij heen en weer spreken met een vliegtuig.
17-19 November. Radiotentoonstelling te Rotterdam van de plaatselijke afd. van de Nederlandsche Vereeniging voor Radiotelegrafie.
Carson toont aan dat de bandbreedte voor frequentiemodulatie zeker meer is dan voor amplitudemodulatie.
De Eifeltoren zendt programma’s uit op 2600 meter en een vermogen van 1 KW.
Fabricage van magnetische luidsprekers.


1923
18 Januari. Proefseinen van Kootwijk worden voor het eerst door Bandoeng gehoord.
8 Februari.
Officiële opening van de radiotelefonische omroep van de Nederlandsche Vereeniging voor Radiotelegrafie.
1 Maart. Verschijning van het Weekblad Radio-Express.
7 Mei. Opening van de dienst Nederland-Indië. (lange golf).
De Nederlandse Seintoestellen Fabriek (NSF) begint met experimentele uitzendingen.
De Hilversumse Draadloze Omroep (HDO) werd opgericht en nam de NSF zender vanaf 21 juli 1923 in gebruik. De verkoopleider van de NSF Willem Voght was animator hier achter. Op 1 maart 1926 werd zij een zelfstandige stichting.


1924
Januari. Bij de Transatlantische proeven blijkt de 100-meter golf betrekkelijk vrij van sluiereffect en wordt met amateur-zenders van 300 watt kruisverkeer afgewikkeld met Amerika.


1925
Juni. Eerste Ned. Radio-salon in het Kurhaus te Scheveningen.
27 Juli. Officiële opening van het omroepstation te Daventry (ter vervanging van Chelmsford).
7 Augustus. Opening van de kortegolf-telegraafzender Kootwijk-Indië.
Oprichting van de VARA (7 nov.) de KRO (15 nov.) en de NCRV (24 dec.)
Demonstratie door John Logie Baird met televisie voor publiek.


1926
Oprichting van de Ned. Ver. voor Int. Radio Amateurisme, de N.V.I.R. Oprichting van de VPRO (30 mei) 1927 30 Mei. H.M. de Koningin (Wilhelmina) en prinses Juliana spreken Oost- en West-Indië toe via de Philips kortegolfzender PCJJ.
Eerste kruisgesprekken Kootwijk-Bandoeng.
Verschijning van schermroosterlampen voor hoogfrequentversterking zonder neutrodynisering en van de pentode eindlamp, ook voor wisselstroomvoeding. Wisselstroomlampen met indirecte verhitting.
De HDO fuseert met de ANRO (Algemene Nederlandsche Radio Omroep).


1928
De ANRO gaat op in de AVRO, Willem Voght wordt daar directeur van.
Invoering beeldoverbrenging door omroepstations.
Amerikaanse omroepstations geven televisie-uitzendingen.
Posthumus en Black hebben vrijwel gelijktijdig de tegenkoppeling gevonden.


1929
7 Januari. Opening publiek telefoonverkeer met Indië.
22 Januari. Benoeming Radioraad.
Proefuitzendingen Phohi-zender. Televisie-uitzendingen van Europeesche Omroepzenders – Baird in Engeland v Mihaly in Duitsland (enkel proeven).
Derde Radio Salon in Scheveningen.
Televisiedemonstratie door Telefunken. De eerste kofferradio’s komen op de markt.


1930
Destriau ontdekt de elektro-luminescentie.
Van der Pol geeft een zeer duidelijke wiskundige verhandeling over de frequentiemodulatie.


1931
Eerste stereo uitzending in Duitsland.


1935
Verbeterd raffinageproces van germanium.
Uitvinding van de eerste germaniumdetector.


1936
Armstrong publiceert een verklaring ten voordele van de frequentiemodulatie. 1938 Eerste radio met drukknopbediening.


1939
De Duitsers beginnen de Engelse uitzendingen te verstoren.


1940
Armstrong publiceert de resultaten van zijn uitgebreid programma van experimentele uitzending.


1941
9 Maart. Instelling van de Rijksradio-omroep.


1942
1 Januari. De gehele omroep wordt onder Duits gezag geplaatst.
Er is slechts één programmablad: De Luistergids.


1943
13 April. Bevel tot inlevering van alle radiotoestellen in Nederland.


1944
3 Oktober begint men met uitzendingen bij Philips Eindhoven waar in het geheim een 10 KW zender was gebouwd.


1946
Onder leiding van Shockley beginnen Bardeen, Brattain, Pearson, Gibney en Moore in de Bell-laboratoria een grootscheeps opgezet onderzoek naar de eigenschappen van halfgeleiders.
Zij bouwen daarbij voort op in de oorlogsjaren verkregen ervaringen van Lark-Horovitch, Scaff, Theuerer en Ohl.


1948
Bardeen en Brattain ontdekken het transistor-effect. Vervaardiging van de eerste puntcontact-transistor.
Op 18 Maart 1948 begon Philips met experimentele televisie uitzendingen.
Er waren toen hooguit 20 TV ontvangers in Nederland.


1949
Shockley ontwerpt de lagen-transistor, die in 1950 wordt gerealiseerd.


1950
Uitvinding van de legeringstechniek voor het vervaardigen van p-n verbindingen.
Eerste industriële toepassing van de foto-transistor.


1951
Op 2 Oktober begon de Ned. Televisie Stichting (N.T.S.) over de zender Lopik met haar uitzendingen.
Er waren toen ongeveer 500 TV apparaten in gebruik. In 1955 ongeveer 10.000 maar 1 januari 1958 waren er al 250.000 apparaten geregistreerd.


1952
Vervaardiging van de door Shockley voorspelde uniepolaire veld-transistor, die pas na aanzienlijke verbeteringen van de fabricagetechniek kan worden gerealiseerd.


1953
Herontdekking van het Peltier-effect in p-n overgangen.
Vervaardiging van de eerste ´surface-barrier´ transistor opent de weg naar hogere frequenties.
De eerste transistoren van Europees fabrikaat verschijnen op de markt.
Esaki onderzoekt de eigenschappen van thermisch behandeld germanium.


1956
Vervaardiging van de eerste germanium-diffusietransistor volgens het mesa-principe.


1957
Esaki ontdekt het tunnel-effekt in sterk verontreinigde halfgeleiders.
Vervaardiging van de eerste tunneldiode.


1962
Eerste commerciële toepassing van het Peltier-effect in koelkasten met p-n verbindingen.


1963
Ontdekking van het “Gunn-effect”.