Elektronica Begrippen

RADIO Techniek

Woorden en begrippen lijst


12V trigger
Aansluiting die via de SCART aansluiting een handig 12Volt schakelcommando doorgeeft. Aanwezig op vele receivers en schermen, om ervoor te zorgen dat inschakelen van een geheugen wat automatisch zorgt voor bijschakeling van andere apparatuur.
2D
2-dimensionaal, ofwel het platte vlak.
3D
3 Dimensionale technologie maakt het zien van diepte mogelijk op een vlak scherm. Dat wil zeggen, binnen een bepaalde zone voor het scherm (viewing zone en kijkhoek-zie aldaar), al dan niet gebruikmakend van een speciale (shutter)bril. De shutterbril zorgt voor visuele samenvoeging van twee verschillende beelden tot één ruimtelijk beeld. Bij 3D-video zonder shutterbril vindt samenvoeging plaats door optische filters van bijvoorbeeld Dolby, zie ook Autostereoscopische 3D.
24p
Refereert aan een progressive video format dat opereert met 24 beelden per seconde, in progressive scan, zoals Hollywood dat gebruikt voor elke film en zoals dat perfect wordt weergegeven op Blu-ray speler en Full HD scherm. In alle andere gevallen wordt het signaal geconverteerd naar interlaced video, waarbij opvalt dat ineens ook de audiofrequenties 4% te hoog klinken, hetgeen hoorbaar is.
720p
Resolutie van 720 beeldlijnen (verticaal), waarbij alle 720 beeldlijnen tegelijkertijd worden overschreven. Dit noemt men progressieve scan video 720p, met de capaciteit om video in 1080i weer te geven, overeen komend met HD Ready.
1080i
Resolutie van 1080 beeldlijnen (verticaal), waarbij het beeld in twee delen met de halve resolutie (540 beeldlijnen) wordt overschreven. Dit noemt men interlaced video 1080i, ook wel Full HD.
1080p
Resolutie van 1080 beeldlijnen (verticaal), waarbij alle 1080 beeldlijnen (verticaal) tegelijkertijd worden overschreven. Dit noemt men progressieve scan video 1080p, Full HD.
3GP
Staat voor Third Generation Partnership Project (3GPP) en behelst een multimedia compressie- alogoritme dat video perfect geschikt maakt voor weergave op telefoons die nog niet beschikken over grote geheugenkaarten.
AAC/M4A
AAC is een MPEG 4 compressie die in de verte familie is van MP3. AAC (Advanced Audio Coding) kan echter een betere geluidskwaliteit en meer opties bieden dan MP3, terwijl de bestanden meestal kleiner zijn. Aansluitingen op een beeldscherm Gebruikelijk zijn een of meer digitale HDMI-ingangen (van en naar moderne receiver, decoder, console of Blu-ray speler), gevoegd bij een aantal analoge ingangen, meestal Component-, Scart-, Composiet- en S-Video. Aansluitingen op een versterker/receiver Gebruikelijk zijn talloze Cinch aansluitingen (sommige digitaal, andere analoog), een of meer digitale HDMI aansluitingen, een of meer digitale CAT5 (RJ45) aansluitpunten, een of meer DVI en Firewire (IEEE1394) aansluitingen, gevoegd bij enkele mini-jack aansluitingen. En natuurlijk luidspreker- en coax-antenne aansluiting.
Aansluitkabel
Aansluitkabel van groot belang voor doorgeven van kwaliteit in audio-video weergave bijvoorbeeld bij luidsprekers voldoende dikte van koperkern kabel.
AC-3
Oude naam voor Dolby Digital (zie Dolby Digital). Een nog steeds zeer populair 5.1-formaat met vijf gescheiden kanalen plus een actieve subwoofer.
A/D en D/A
Omzetting van analoog naar digitaal signaal en omgekeerd. Alle huidige elektronica maakt gebruik van deze schakelingen, die in vele soorten en met tal van toleranties zorgen voor optimale omzetting van D naar A of van A naar D.
Ah
Amperestroom die gedurende een aantal uren door een batterij geleverd kan worden. Algoritme Wiskundige opstelling die helpt bij het maken van vertaalslagen, ofwel in data processing. In wiskunde en ICT is een algoritme een effectieve methode (lijkend op een eindige lijst met goed omschreven instructies) om een functie te berekenen. Ampere De eenheid van stroomsterkte in Amperes die afhankelijk van de spanning en de Ohmse weerstand door een verbruiker of kabel vloeit.
Android-Google
Open format voor internet TV en mobiele Smartphones, dat uitmunt in betrouwbaarheid, hoge snelheid en bedieningsgemak. Een van de mogelijke alternatieven is WMA van Microsoft – zie aldaar.
Aspect Ratio
Aspect ratio staat voor de verhouding tussen breedte en hoogte van het beeld. Bij een standaard TV-beeld was dit 4:3, wat ook wel ‘full frame’ of ‘1.33:1’ werd genoemd. Een ‘breedbeeld’ beeldscherm heeft een aspect ratio van 16:9 of 21:9. Daarnaast zijn er erg veel verschillende aspect ratio’s in de filmwereld. Ze staan bijna altijd op de doos van de DVD of Blu-ray vermeld.
Anamorphic, of anamorfisch
Anamorfische filmopnamen worden gemaakt met speciale lenzen die ervoor zorgen dat het beeld verticaal wordt opgerekt, teneinde optimaal gebruik te maken van het voorhanden film-oppervlak. In de bioscoopzaal zorgt een soortgelijke projectorlens voor horizontale oprekking in dezelfde mate, zodat de originele beeldverhoudingen worden getoond. Het voordeel hiervan is een scherper en meer gedetailleerd plaatje op het scherm.
Antishock
Technieken die audio en video beter bestand maken tegen schokken, trillingen of kleine onderbrekingen. Bij video (of foto) wordt steeds vaker gebruik gemaakt van een Optical Image Stabiliser, die er dankzij een uiterst slimme sample/hold schakeling voor zorgt dat schokken/trillingen in de opname vrijwel naadloos worden bijgewerkt. Bij Audio vind je in portable CD-spelers en MP3 spelers vaak een buffergeheugen, dat zorgt voor opvang van schokken en trillingen.
Audyssey
Deze instelling ontstond in 2002, met Tomlinson Holman (ja, die van THX!) als een van de oprichters. Audyssey technologie legt zich toe op oplossingen voor de verstorende werking van de kamerakoestiek bij muziekweergave: room acoustics correction en dynamicEQ.Autostereoscopische 3D
Staat voor driedimensionale weergave op het beeldscherm, zonder een speciale bril. Deze technologie is volop in ontwikkeling (o.a. bij Dolby) en zal naar verwachting eerst gemeengoed worden in personal spelcomputers en pas daarna in grotere formaten beeldschermen.
AVCHD
Advanced Video Coding High Definition is bedoeld als standaard voor High Definition-videocamera’s voor consumenten. De bestanden kunnen worden overgezet naar DVD, hard drives, memory sticks e.d.. De meeste AVCHD discs kunnen ook worden afgespeeld op een Blu-ray speler.
AVI
Audio Video Interleaved techniek van Microsoft, die versleuteling van audio, video en bijvoorbeeld ondertiteling mogelijk maakt. Sluit aan bij o.a. de MPEG 4 groep.
Beeld
Zichtbaar licht bestrijkt het spectrum tussen infrarood en ultraviolet, met een golflengte tussen 380 en 780 nanometer, ofwel tussen 0,00000038 en 0,00000078 meter. Ter vergelijking: hoorbaar geluid werkt met golflengtes tussen grofweg 0,001 en 15 meter.
Beeldverversing
De snelheid waarmee een bewegend beeld ververst wordt bepaalt in hoge mate de levensechtheid ervan. Hoe vaker het beeld ververst wordt, hoe beter in principe. Gebruikelijk is 100x per seconde (100Hz), en hogere verversingsfrequenties zijn haalbaar mits voldoende rekencapaciteit voorhanden is.
Bitrate
Geeft het aantal bits (binary digits) aan dat per seconde wordt bewerkt. Waarbij 1 kbit staat voor 1000 bit/s, 1 Megabit voor 1.000.000 bit/s en 1 Gigabit voor 1.000.000.000 bit/s. De Terabit voegt daar weer 3 nullen aan toe.
Bluetooth
Radio-frequent gebaseerde open oplossing voor het draadloos doorgeven van signalen over korte afstanden (0,1 tot 10 meter) en werkend in de 2,4GHz-bandbreedte. Primair bedoeld ter vervanging van kabels bij gebruik van laptops, PDA’s, mobieltjes en hoofdtelefoons. Bijvoorbeeld om muziek van een GSM door te geven aan een bestaande stereo-installatie en die muziek dan daarop weer te geven. Klinkt beter dan op de GSM, mits natuurlijk wel beide overweg kunnen met Bluetooth. De term Bluetooth is afgeleid van het scandinavische Blåtand/Blåtann, koosnaam voor de 10e eeuwse koning Harald I van Denemarken, die afvallige Deense stammen samenbracht onder één Deense kroon. Waarmee impliciet wordt geclaimd dat Bluetooth hetzelfde doet met communicatie protocols.
Blu-ray
Blu-ray als formaat is bedoeld voor de opslag van films in HD (720p of 1080p) resolutie en is de beoogde opvolger van de DVD. De geringe golflengte van de gebruikte blauwe laser maakt een hogere informatiedichtheid mogelijk dan op DVD, zodat meer informatie op eenzelfde soort drager kan worden opgeslagen. Een Blu-ray disc heeft standaard een capaciteit van 25 Gb (voor 2 uur HDTV-audio + -video + -menustructuur). Daarnaast zijn Blu-ray’s met 50 Gb (dual layer) of meer in opkomst.
Breedbeeld
Het begrip ‘breedbeeld’ dekt vele beeldverhoudingen (als het maar 4:3 ontstijgt), maar wordt meestal gebruikt als aanduiding voor video met een aspect ratio van 16:9 of 21:9.
CAT5
Duidt op een kabel-configuratie. Een Categorie 5 kabel bestaat uit 4 paar getwiste dubbele draden, voor transport van high-speed communicatie – tot 100Mbps – over lange afstand (tot 100 m). Wordt vaak ingezet voor computernetwerken, telefonie en video, meestal gebruikmakend van een RJ45 connector. Naast CAT5 kabels zijn er ook CAT6 en CAT7 kabels, die steeds vaker worden toegepast om ultra- snel dataverkeer (tot wel 1000Mbps) mogelijk te maken in bijvoorbeeld 10Gigabit Ethernet netwerken. Zelfs CAT8 kabel is in ontwikkeling.
CE
De CE-markering die op veel producten te vinden is geeft aan dat het product voldoet aan de daarvoor geldende regels binnen de Europese Economische Ruimte (EER: de Europese Unie plus Liechtenstein, Noorwegen en IJsland). CE staat hierbij voor Conformité Européenne, in overeenstemming met de Europese regelgeving. De CE-markering is geen keurmerk. De procedures voor het aanbrengen van de CE-markering zijn gebaseerd op het EU-besluit 93/465/EEC, met op de achtergrond “Europa 1992”, waarbij het vrije verkeer van personen en goederen binnen de EEG wordt nagestreefd. Het doel van de CE-markering is om enerzijds de vrije handel binnen de lidstaten te bevorderen, anderzijds de veiligheid in het gebruik van de producten op het gewenste niveau te houden. CENELEC European Committee for Electrotechnical Standardization.
Cinch
Van origine door RCA ontwikkelde Amerikaanse plug, al decennia lang de meest gebruikte audio laagspanningsplug. Ook gekend als tulp-plug, phono of RCA-plug. Die met de witte mantel voor het linker kanaal, de rode voor rechts en eventueel de gele voor video e.d.
Coax
Staat voor co-axiaal (parallel), en in de AV voor coaxkabel. Dit is een 2-polige kabel waarbij een geïsoleerde binnenste geleider omhuld wordt door een buisvormige buitenste geleider. Vooral ingezet als antennekabel of als verbinding tussen twee digitale apparaten.
Codec
Combinatie van Coderen en De-coderen. Bijvoorbeeld bij de opname wordt gecodeerd (versleuteld) en bij de weergave gedecodeerd.
Component video
Zie voor Component video onder YUV Composite video of CVBS Ook wel: Composiet Video. Afkorting van de vier hoofdbestanddelen Colo(u)r, Video, Blanking & Sync. Dit ingewikkelde en samengestelde (vandaar composiet) videosignaal is geschikt om over één geleider getransporteerd te worden en wordt veelal gekenmerkt door de gele cinch-aansluiting op bijvoorbeeld DVD-spelers, videocamera’s en -recorders. Ten opzichte van RGB, YUV en Y/C is ‘Composiet’ de laagste kwaliteitstrap voor overdracht van videosignalen.
Compressie
Staat voor ‘iets samendrukken’, in ons geval data. Datacompressie komt tot stand door de oorspronkelijke data te versleutelen met behulp van een algoritme, een formule. De uitkomst van dit proces is gecomprimeerde data. Compressie-algoritmen zijn te verdelen in verliesvrije (lossless) en niet-verliesvrije (lossy) algoritmen. Uit een met een verliesvrij algoritme gecomprimeerd bestand kan het originele bestand weer identiek gedecomprimeerd (‘geëxpandeerd’) worden, er gaat geen informatie verloren. In plaats daarvan gooit een lossy algoritme informatie weg. De informatie die bij een lossy algoritme wordt weggegooid is idealiter niet zichtbaar (bij plaatjes, JPEG) of hoorbaar (bij muziek, MP3). Vaak geldt echter: “hoe groter de compressie, hoe meer kwaliteitsverlies”. Doch tevens: “hoe beter het algoritme, hoe groter de compressie mag zijn voor hetzelfde verlies aan kwaliteit”.
Contrast
Bij contrast spreek je in tegenstellingen. Bijvoorbeeld tussen licht en donker of tussen twee kleuren, tussen personen. Een hoog contrast duidt op een groot verschil, zwart en wit, dag en nacht. Een laag contrast duidt op weinig verschil: grijs-tinten onderling bijvoorbeeld. Voor ons is contrast vooral belangrijk bij weergave van beelden middels een foto of een scherm. In de fotografie is een foto met laag contrast (zonder diep zwart of helder wit) grijzig en maakt een matte indruk. Een foto met hoog contrast daarentegen bevat zowel diep zwart als helder wit. Een foto met te hoog contrast kent bijna alleen maar zwart en wit, doch mist de meeste grijstinten. De kunst is dus om dat hoge contrast te verenigen met optimale doortekening van de uitersten. Bij weergave op een beeldscherm is het de kunst om een zo hoog mogelijk contrast te laten zien met behoud van goede doortekening van bijna zwarte en bijna witte delen. De optimale instelling moet ook rekening houden met o.a. omgevingslicht en achtergrondverlichting. Daarom geven we hier aan dat een fantastische contrastverhouding (bijv. 100.000 : 1) niet per se overeenkomt met het beste scherm voor u.
Contrast ratio
Is de verhouding tussen het witste wit en het zwartste zwart en daarmee een indicatie voor de levensechtheid van beelden. Het begrip is echter zo onduidelijk gedefinieerd, dat het door fabrikanten gemanipuleerd wordt, wat de bruikbaarheid niet ten goede komt.
CRT
Cathode Ray Tube = beeldbuis (bijvoorbeeld in een oudere televisie dan wel projector of oscilloscoop). CRT’s zijn bijna verdwenen uit consumentenelektronica en zijn opgevolgd door (vlakke) LCD/TFT/Oled/Plasma schermen.
DAB
Digital Audio Broadcasting (project Eureka-147), oftewel digitale radio, sinds 1993. DAB maakt een storingsvrije ontvangst mogelijk en schept ruimte voor meer zenders in het ´oude´ FM frequentiegebied en meer aanvullende informatie. Een nadeel is echter dat de luisteraar de digitale radioprogramma’s alleen kan ontvangen met een speciale DAB-tuner. Op termijn zou DAB de uitzendingen van de FM-band moeten vervangen. In Nederland is momenteel alleen de publieke omroep als DAB te beluisteren, maar er komt in 2011 een uitgifte voor commerciële radiostations. Ook in België zenden alleen de openbare omroepen VRT, RTBF en BRF uit.
Decibel
Grootheid die staat voor 1/10e van de Bell, naar zijn ontdekker Alexander Graham Bell. De Decibel beschrijft een verhouding en wel de verhouding tussen een verschijnsel en een over dat verschijnsel afgesproken referentie niveau. Sprekend over geluidssterkte hebben we afgesproken dat absolute stilte overeen komt met 0dB (referentieniveau), in verhouding waarmee het geluid op de startbaan 120 dB is. Zo wordt het aannemelijk dat een drukke verkeersweg 80dB ‘doet’, en je binnenshuis overdag in een stad al snel aan 40-50 dB herrie bloot staat. Sprekend over akoestiek kun je het hebben over een luidspreker die in een bepaalde kamer sommige frequenties veel zachter weergeeft dan andere (referentie niveau). Samen met de gevoeligheidcurven van Fletcher en Munson wordt dan ook duidelijk waarom 3 dB minder in het tophoog meteen de helft opbrengst scheelt, terwijl je zo’n afwijking in het midden van de geluid bandbreedte lang niet zo sterk waarneemt. Sprekend over elektronica kom je terecht bij bijvoorbeeld de signaal/ruisverhouding, die idealiter beter dan -120dB moet zijn (referentie niveau), maar voor praktische toepassingen blijken we ook heel goed te functioneren bij niveaus beter dan -40 dB. Tenslotte wordt de dB vaak gebruikt in de notatie voor tolerantie. Bijvoorbeeld een luidspreker wordt geafficheerd met een frequentiebereik van 20-20.000 Hz. Bij ontbreken van een tolerantie weet je dan als klant nog niks. Wanneer erbij staat ‘+- 24 dB’ dan weet je dat het een hele matige luidspreker is. Wanneer er ‘+- 6dB’ dan is het een redelijk knappe speaker, terwijl eentje met ‘+- 2dB’ tolerantie een vrijwel voorbeeldige luidspreker voorstelt. Conclusie: Uiterst handige eenheid, die echter altijd om interpretatie vraagt voor hij enige betekenis krijgt.
DIN
Staat voor Deutsches Institut für Normung, dat al sinds 1913 normen publiceert op velerlei gebied. Wij verbinden de naam ‘DIN’ voornamelijk aan de lichtgevoeligheid van film, vele types pluggen (2- tot 19-polig DIN) voor de elektronica en aan een niet meer van kracht zijnde Hifi-norm (DIN 45500), die al vanaf 1955 eisen vastlegde waaraan hifi-apparatuur diende te voldoen.
DivX
Staat voor een gecomprimeerde vorm van audio-video-ondertitel bestanden, waarbij het beeld is geoptimaliseerd voor filmweergave. Hier ook, en hoe populair? DivX is een merknaam geproduceerd door het bedrijf DivX, Inc. (voorheen DivXNetworks, Inc.), inclusief DivX Codec die zorgt voor compressie van grote video bestanden naar veel kleinere, met behoud van relatief hoogwaardige video. Er zijn twee DivX codecs. De gewone MPEG-4 Part 2 DivX codec en de H.264/MPEG-4 AVC
DivX Plus HD codec
Dit is een van de codecs die vaak geassocieerd worden met het rippen van audio en video multimedia, waarna de bestanden worden omgevormd en verplaatst naar een hard disk. DLP Sommige projectoren werken volgens het DLP (Digital Light Processing) of DMD (Digital Micromirror Display) principe. Een of meer chips met daarop duizenden beweegbare microspiegeltjes zijn het hart van zo’n systeem. Afhankelijk van het aangeboden beeld reflecteert een spiegeltje het licht wel of niet. In de eenvoudigste projectoren werkt dit met een enkele DLP- chip en een wisselend kleurfilter, de betere projectoren werken met een aparte DLP chip met kleurfilter voor elk van de basiskleuren rood, groen en blauw. Deze drie beelden worden middels een prisma samengevoegd en door een enkele lens geprojecteerd.
DLNA
Digital Living Network Alliance biedt een gestandaardiseerd platform voor content als film, muziek en foto’s. Het houdt in dat alle gecertificeerde apparaten met elkaar kunnen ‘praten’, d.w.z .moeiteloos content kunnen delen met andere DLNA-clients. DLNA 1.5 draagt ook zorg voor audio en video netwerk streaming.
Docking station
Ooit begonnen als oplaadstation voor computers, afstandbedieningen, telefoons, iPods en dergelijke. De latere docking stations voegen vaak extra functionaliteit toe aan de apparatuur.Dolby
Dolby Laboratories (in 1965 opgericht door Ray Dolby) heeft talloze bijdragen geleverd aan de standaardisering van vele vormen van coder-decoder technologieën voor huiskamer en studio. In de veelheid van huidige Dolby-logovermeldingen op consumentenelektronica willen we graag enige duidelijkheid verschaffen. Audio technologieën van Dolby Laboratories voor consumentenproducten. Dolby Digital Technologie voor het comprimeren en decomprimeren van digitale meer-kanaals audio met een formidabele surround sound geluidsweergave.
Dolby Digital Plus
Opvolger van Dolby Digital met grotere compressie voor een nog lagere bitrate. Terwijl de surround sound geluidsweergave kwaliteit identiek is aan Dolby Digital of zelfs verbeterd. Introduceert 7.1 meer-kanaals surround sound.
Dolby Digital Plus Online
Is een versie van Dolby Digital Plus waarbij rekening is gehouden met audio en video die ook online kan binnenkomen op de TV of de audio apparatuur.
Dolby TrueHD
Technologie voor het verliesvrij (lossless) comprimeren en decomprimeren van meer-kanaals audio. Hierbij komt de geluidsweergave volkomen overeen met de bedoelingen van de geluidstechnicus in de studio.
Dolby Pulse
Technologie voor het comprimeren en decomprimeren van digitale meer-kanaals audio gebaseerd op de advanced audio coding (AAC) standaard van MPEG met enkele verbeteringen aangebracht door Dolby.
Dolby Prologic II
Een matrix decoder die inkomende digitale stereo audio kan omzetten in realistische 5.1 meer- kanaals audio voor een realistische surround sound beleving.
Dolby Prologic IIx
Een matrix decoder die inkomende digitale stereo of meer-kanaals audio kan omzetten in realistische 7.1 meer-kanaals audio met een nog sensationeler surround sound beleving.   Dolby Prologic IIz Een matrix decoder die inkomende digitale stereo of meer-kanaals audio kan omzetten in realistische 9.1 meer-kanaals audio. Dit inclusief geluid dat via op grotere hoogte staande luidsprekers kan worden afgespeeld om hoogte effecten te krijgen in de surround sound beleving.
Dolby Volume
Een volume regelaar om consistent het voorkeurs-geluidssterkte van de kijker of luisteraar te handhaven. Zelfs wanneer reclame boodschappen verschijnen, hij/zij van zender veranderd, zapt of omschakelt naar een andere audio/video bron (DVD, TV, Blu-ray, Internet, FM) blijft het geluidsvolume op wens-niveau.
Dolby Virtual Speaker
Een systeem dat audio uit twee luidsprekers zo kan bewerken dat de luisteraar een surround sound ervaring krijgt.
Dolby Mobile
Dolby Home Theatre Surround sound op je mobiel voor on-the-go. Surround sound op je PC of notebook.? Dolby Advanced Audio. Dolby Headphone Surround sound op je PC of notebook. Surround sound ervaring bij gebruik van een hoofdtelefoon.
Dolby Axon
Dolby Digital Stereo creator. Een realistische geluidservaring bij het gamen. Technologie voor het comprimeren van digitale audio tijdens het opnemen met een recorder (DVD, Blu-ray, camera´s) van audio in het digitale stereo Dolby Digital formaat. Dit zorgt ervoor dat de audio zo wordt opgetekend dat het weer afspeelbaar is op een DVD of Blu-ray speler.
Dolby Digital 5.1 creator
Technologie voor het comprimeren van digitale audio tijdens het opnemen met een recorder (DVD, Blu-ray, camera’s) van audio in het digitale meerkanaals Dolby Digital formaat. Dit zorgt ervoor dat de audio zo wordt opgetekend dat het weer afspeelbaar is op een DVD of Blu-ray speler voor surround sound weergave.
Dolby Digital/EX
Voegt aan Dolby Digital gedecodeerde digitale audio een extra center kanaal toe voor een nog sensationeler surround sound beleving. Vooral geschikt voor geluidsweergave van films waarvan het geluid al is voorbewerkt. Dolby Digital Cinema (Dolby in de bioscoop) Dolby Digital Cinema vervangt de traditionele filmrol en projector door een digitaal systeem voor een nog realistischer weergave van de kleuren, realistische effecten inclusief een sensationele surround sound ervaring.
Dolby 3D
Dolby 3D is te vinden op afspeelapparatuur die de bioscoopbezoeker een 3D ervaring geeft bij het kijken met bril.
Dolby Analog
Het originele Dolby meer-kanaalsgeluids formaat voor film. Dolby Digital Dit is een digitaal gecodeerd audiosignaal dat mono, stereo en 5.1, 6.1, 7.1 tot zelfs 10.2 surround geluid kan bevatten. De ‘1’ staat voor een LFE (Low Frequency Effect) signaal, de ‘2’ voor twee LFE’s. Hiermee bedoelt men de lage tonenweergave door middel van een of twee subwoofers. Er zijn op DVD e.d. vele Dolby Digital variaties voorhanden. Op de doosjes kunt u onder andere 2.0 (mono of stereo), 4.0, 5.0, 5.1 enzovoort aantreffen. Aanvankelijk heette dit systeem AC3 (Audio Compresion algorithm version 3). Dat is de naam van de coderingstechniek, Dolby Digital is de merknaam. Let op: Noodzaak is het niet, maar over het algemeen krijgt u de beste weergaveresultaat door vijf of meer luidsprekers van hetzelfde merk en serie toe te passen. Nog beter is het om vijf of meer exact gelijkwaardige speakers te gebruiken.
Dolby Surround
Decennia geleden is dit eigenlijk Dolby’s eerste echte stap in de richting van homecinema geweest. In de bioscoop werd het bekend onder de onduidelijke naam Dolby Stereo. Vier audiokanalen (links, rechts, center en surround) worden volgens een matrix weggeschreven als twee audiotracks. Bij decodering wordt op de linker, rechter, center- en achterluidsprekers het geluidsignaal aangeboden. Inmiddels is deze techniek verouderd en opgevolgd door de Dolby Pro Logic & Dolby Digital familie in al zijn verschijningsvormen.
DRM
Digital Rights Management is een wapen tegen ongeoorloofd kopiëren van content. De eigenaren van dit geestelijk goed beschikken middels DRM over de mogelijkheid om het te gelde te maken.
DSP
Digital Signal Processor. Speciaal soort microprocessor die bedoeld is voor het verwerken van gedigitaliseerde signalen zoals (surround) geluid. DSP’s worden onder andere gebruikt voor het decoderen van Dolby Digital en DTS-signalen naar het oorspronkelijke aantal audiokanalen. Ze kunnen ook worden ingezet om effecten aan geluid toe te voegen, zoals akoestiekbeheersing of zaalsimulatie in de vorm van de standen Stadium, Hall en Theater op een AV-versterker/receiver.
DTS
Is een digitaal opslagformaat voor meerkanaals surround geluid. DTS staat voor Digital Theater Systems en geldt als beter dan Dolby Digital. Dit heeft vooral te maken met de mate van compressie. DTS past minder compressie toe waardoor er minder ruimte op de DVD (bijvoorbeeld voor extra’s) overblijft. Wanneer u plezier van DTS DVD’s wilt hebben moet uw home theater versterker of processor een DTS decoder aan boord hebben. Ook bij DTS wordt uitgegaan van vijf of meer luidsprekers + subwoofer. Inmiddels is de ontwikkeling verder gegaan en is er DTS-ES, DTS NEO, DTS-ES discrete en DTS 24/96.
DTS-ES discrete
Is het enige surroundformaat met 6.1 gescheiden geluidssporen.
DTS NEO
Is vergelijkbaar met Dolby Pro Logic II en is bedoeld om tweekanaals stereo films en muziek om te ‘rekenen’ naar 6.1 kanalen.
DTS HD Master Audio
DTS-HD Master Audio is een lossless audio codec, gemaakt door Digital Theater System. Vroeger heette het DTS++ en het is daarmee een uitbreiding op DTS dat eigenlijk neerkwam op een lossy datastroom. Het lossless DTS HD Master-Audio is een optioneel audio-format voor Blu-ray disc en verheugt zich in een groeiende populariteit.
Dual Layer Discs
(meestal DVD’s) waarop de informatie in twee lagen is vastgelegd, met als grote voordeel de grotere hoeveelheid data die de disc kan bevatten. Tegenwoordig vindt de overgang van de ene naar de andere laag dankzij buffers vrijwel onmerkbaar plaats.
DVB
Digital Video Broadcast is het zenden van digitaal beeld. Dit kan op verschillende manieren: DVB(- T) is via zendmasten, DVB(-H) via mobiele telefonie, DVB(-C) via de kabel en DVB(-S) via de satelliet.
DVD
Oorspronkelijk betekende dit Digital Video Disc. Later, toen de DVD-standaard werd uitgebreid met DVD-audio en DVD-RAM werd de afkorting Digital Versatile Disc. ‘Versatile’ drukt de ‘veelzijdigheid’ van het schijfje uit.
DVD-Audio
Ook wel DVD-A genoemd, bevat alleen audio, die van een fors betere kwaliteit is dan die op een gewone DVD. Het format leidt echter een kwijnend bestaan in een steeds kleinere kring van liefhebbers.
DVI
Digital Visual Interface maakt communicatie tussen analoge en digitale bronnen mogelijk op kwalitatief hoog niveau. Deze standaard werd ontwikkeld door de Digital Display Working Group (DDWG) als opvolger voor de aloude VGA-connector standaard. Een DVI-connectie voert ongecomprimeerde digitale video data naar een display (computer/flatscreen/projector). DVI is in het digitale (DVI-D) compatibel met HDMI en in het analoge (DVI-A) met VGA.
EMC
Elektro Magnetische Compatibiliteit doet zich voor wanneer verschillende soorten apparatuur (die gebruik maken van elektromagnetische fenomenen – zeg maar lopen op elektriciteit) naar behoren blijken te functioneren in dezelfde ruimte. Om dat te bereiken moet reeds in de ontwerpfase van ‘een’ elektronica product geducht rekening worden gehouden met (ongewenste) elektromagnetische interferentie tussen dit apparaat en andere apparaten in eenzelfde ruimte.
EON
Enhanced Other Networks zorgt o.a. voor inlassing van verkeersberichten en is in Europa een onderdeel van RDS.
EQ
Staat meestal voor equalisatie (gelijkwaardig maken, rechttrekken), instelbaar of niet. Van beide technieken wordt intensief gebruik gemaakt teneinde ervoor te zorgen dat de schakeling de gewenste karakteristiek gaat vertonen. Niet instelbare equalisatie komt in audio veelvuldig voor: bijvoorbeeld de RIAA-equalisatie voor de platenspeler, de standaard hoog-een-streepje-op voor Academy-filmformat en de ingebouwde LF- boost in sommige DTS- en THX-formats. Instelbare equalisatie kan een eenvoudige hoog- en laagregeling op een versterker zijn, maar ook een apart regelpaneel met talloze instelpotmeters voor evenveel frequenties(toonhoogten).
Fase
Fase i.v.m. luidsprekers uitleg in en out fase.
Firewall
Een combinatie van hard- en software om ongewenste inbreuk op een computer of een computernetwerk te voorkomen. Alleen geautoriseerde gebruikers hebben toegang.
FCC
Federal Communications Commission USA Een federale overheidsdienst met inzet voor breedband-communicatie, bandbreedte verdelingen voor audiovisuele en datakanalen, media-normen en binnenlandse veiligheid.
Flatscreen
Altijd een vlak beeldscherm, in welke vorm of techniek ook. Opvolger van de aloude CRT-televisie (zie aldaar)
FLAC
Staat voor Free Lossless Audio Codec, een open platform dat volledig kwaliteitsbehoud belooft in relatief kleine bestanden die in principe weer omkeerbaar zijn. Er gaat niets verloren. Daaraan dankt FLAC zijn populariteit bij mensen die ook in streaming de beste geluidskwaliteit willen.
FM
Een radiotechniek die gebruik maakt van Frequentie Modulatie techniek en daarmee in staat is tamelijk hoogwaardige audio in de huiskamer te brengen.
Frontluidspreker
Geen misthoorn die de vijand angst inboezemt, maar 1 van de 3 luidsprekers die in Dolby Digital e.d. zorgt voor het klankbeeld aan de voorzijde. Terwille van een coherent klankbeeld (in breedte en diepte) is het van het grootste belang dat deze 3 luidsprekers (links-center-rechts) eenzelfde karakter/komaf/afstralingskarakteristiek vertonen, zo niet identiek zijn. Zonder dat loopt u bijvoorbeeld de kans dat de dialogen niet van het scherm af lijken te komen, maar af en toe links of rechts of veel verder naar achteren dan de bedoeling is. Zodat u een belangrijk deel van de ambiance mist. De 3 frontluidsprekers ‘dragen’ het klankbeeld.
FTC
Federal Trade Commission (USA), zet zich onder vele andere dingen ook in voor normen op het vlak van (vermogens- en vervormings) metingen aan bijv. versterkers. Dit volgens hun overheids- opdracht: hoe krijgen we een zo eerlijk mogelijke concurrentie? We noemen slechts een voorbeeld. Hoe meet je het vermogen dat een meerkanaals AV-receiver kan leveren? Terwijl slechts één dan wel alle kanalen worden gebruikt? Metend bij slechts 1 frequentie (toonhoogte) dan wel door de hele band? Hoe lang moet de versterker dat vermogen leveren, een milliseconde of de hele dag? Stuk voor stuk aspecten die de uitkomst van een meting grofstoffelijk beinvloeden. Hoe lovenswaardig ook, een FTC-regulering had en heeft slechts beperkte geldigheid in Europa….
FTP
Het File Transfer Protocol is een standaard netwerkprotocol bedoeld om een bestand van de ene host naar de andere te sturen via een TCP-netwerk zoals Internet.
Frequentie
Ofwel het aantal trillingen per seconde, uitgedrukt in Hertz en als het er veel zijn in kilo-, mega-, gigaHertz. Trillingen met een frequentie tussen 10 en 20.000 Hz kunnen we horen, dit spectrum wordt ook wel de bandbreedte van ons gehoor genoemd. Afhankelijk van het onderhanden medium kan van elke frequentie de bijbehorende golflengte worden berekend, zie hiervoor onder ‘beeld’ en ‘geluid’. Geluid Hoorbaar, gaat uit van trillingen met een frequentie tussen 20 en 20.000 Hz en een golflengte tussen 0,0015 en 15 meter. Met deze frequentieband werkte ook de beroemde DIN-norm (45500) voor hifi-weergave. Waarbij zij aangetekend dat audiofielen onder ons deze band graag oprekken van een voelbare 1 Hz tot boventonen van 100.000 Hz die op zichzelf onhoorbaar zijn. LF staat voor Low Frequency, toonhoogte tussen 20 Hz en 200 Hz, golflengte tussen 1,5 en 15 meter MF staat voor Middle Frequency, toonhoogte tussen 200 Hz en 2500 Hz, golflengte tussen 0,01 en 1,5 meter.
HF
staat voor High Frequency, toonhoogte tussen 2500 Hz en grens gehoorbereik, golflengte tussen 0,0015 en 0,01 meter. Ter vergelijking: zichtbaar licht maakt gebruik van golflengtes tussen 0,000000380 en 0,000000780 meter. Voor de weergave van goed geluid is naast een goede luidsprekereenheid ook een klankkast nodig. Daarom nemen luidsprekers ook helaas nogal wat ruimte in bij echte hi-fi weergave. Bij ontbreken van een klankkast (denk aan vlak TV scherm) klinkt het futloos, plat en schraperig en verdient het daarom aanbeveling om het geluid te laten verzorgen door een Soundbar (zie aldaar) of te herleiden via de stereo/surroundinstallatie.
GPS
Global Positioning System, overal in ingezet in navigatiesystemen van bijv. auto, telefoon of PDA . Al in 1973 maakte de Amerikaanse overheid de start van het systeem mogelijk, ook al was het pas tientallen jaren later compleet en voor niet-defensiedoelen beschikbaar. In Europa wordt gewerkt aan een eigen systeem genaamd Galileo.
GUI
Graphical User Interface ofwel het plaatje dat de bediening van iets inzichtelijk maakt. HD Ofwel High Definition, voor de hoogste kwaliteit in beeld en geluid. HDVideo omvat o.a. codecs als Full HD, met een resolutie van 1080 beeldlijnen, interlaced (1080i) of in progressive scan 25-50p (1080p). HDAudio omvat o.a. codecs als Dolby Digital Plus en DTS 2.0+Digital Out. HD als begrip is rekbaar, want wat is nou hoog? We signaleren hier slechts dat her en der in de industrie gewerkt wordt met/aan resoluties van nog meer beeldlijnen (de ‘4k’ 4000 beeldlijnen familie), die natuurlijk allemaal veel meer data bevatten.
HDCP
High-Bandwidth Digital Content Protection dient ter bescherming van digitale content via HDMI- of DVI-interface. HDCP, ofwel High-bandwidth Digital Content Protection is een specificatie, ontwikkeld door Intel, voor de bescherming van digitale audio- en videoinhoud die verstuurd wordt over DVI- of HDMI- verbindingen. Het is een vorm van digitaal rechtenbeheer (DRM). Door de verbinding tussen ontvanger en afspeelapparaat te vercijferen hoopt men het illegaal kopiëren tegen te gaan. De data wordt uitsluitend doorgegeven aan randapparatuur die daartoe gerechtigd is. Om dat te bereiken heeft ieder apparaat dat HDCP ondersteunt een uniek intern nummer.
HDMI (mini HDMI)
High-Definition Multimedia Interface maakt breedbandige, ongecomprimeerde signaaloverdracht mogelijk bij CE-producten. HDMI biedt een interface tussen elke compatibele digitale bron van audio/video en een compatibel scherm of computer met DVI-aansluiting. HDMI is in diverse generaties gegroeid tot alom gebruikt interface voor audiovisueel materiaal zoals HD-televisie en thuisbioscoop. De nieuwste maken o.a. doorgave van onbewerkte HD Audio formats, 3D-Video en AV streaming mogelijk. Bij aanschaf geven we, ter voorkoming van compatibiliteits-problemen, in overweging om het advies van uw dealer te volgen. Voor Smartphones en andere portables is er nu ook een mini HDMI ´plug´ aansluiting.
HDTV
Letterlijk: Hoge Definitie Televisie, ofwel televisie die over een hogere beeldscherpte en grotere kleurdiepte beschikt dan de oudere systemen. Na een lange aanloop, die begon in de 70-er jaren, is HDTV nu voorhanden met 720(progressive) of 1080(progressive of interlaced) boven elkaar gelegen beeldlijnen. Elke HDTV heeft een digitale ingang, in de praktijk een HDMI- of DVI-ingang en ondersteunt de kopieerbeveiliging HDCP. De HDMI-aansluiting is de meest voorkomende digitale aansluiting op HDTV’s. Dit omdat HDMI in tegenstelling tot DVI naast een digitaal videosignaal ook een digitaal geluidssignaal meestuurt.
Hi-end
Een secte die zich binnen de Hi-fi toelegt op het ideaal, hoe dat dan ook gedefinieerd mag worden. Hi-end apparatuur beweegt zich vaak op de grenzen van het technisch mogelijke.
Hi-fi
High Fidelity, ofwel hoge getrouwheid in geluidsweergave. Een streven naar natuurlijke, levensechte weergave, dat omstreeks 1950 vaste grond onder de voeten kreeg. Kort daarna verscheen bijbehorende geluidsapparatuur in stereo, die na de komst van de transistor/halfgeleider (±1965) allengs bereikbaar werd voor iedereen. Hi-fi is nooit een keurmerk geweest, doch is het nog steeds een streven naar de grootst mogelijke getrouwheid in de weergave van spraak en muziek.
HTiaB
Home Theatre in a Box, meestal in 2.1 combinaties. In een 2.1 systeem worden de achterluidsprekers vervangen door Dolby Virtual Speaker, oftewel een hele knappe simulatie. Zo’n systeem bestaat naast elektronica uit vaak slechts 2 luidsprekers plus een subwoofer en is in staat een overtuigend en levensecht Home Theatre neer te zetten.
Hybride disc
Is een disc die hetzelfde bestand in twee formats biedt, bijvoorbeeld DVD en CD op 1 schijf. Of Blu- ray en DVD op 1 disc. Of SACD en CD op 1 disc. i (achter aantal beeldlijnen, bijv 720i) – zie bij Interlaced. IEC International Electrotechnical Commission.
IEEE
Institute of Electrical and Electronics Engineers USA.
IEEE1394
Firewire Netwerkoplossing voor transport van data met een snelheid van 100 tot 800 Mbps. Bij Apple Firewire en bij Sony iLink geheten.
Impedantie
Zie: onder Ohm.
Interlaced video
(de i achter een resolutie) Nog steeds veel gebruikte videotechniek, waarbij de oneven beeldlijnen van elk frame in de eerste 50e seconde worden geschreven en de even beeldlijnen pas in de tweede 50e seconde.
Interconnect of interlink
Algemene aanduiding voor alle mogelijke kabelverbindingen binnen een installatie. In veel gevallen bepaalt de kwaliteit van deze kabels (en hun connectoren!) de optimale of juist de minder goede werking van die installatie.
IP
Internet protocol, vaak genoteerd met toevoeging. IP staat voor een serie regels en een vast stramien met behulp waarvan toegang tot een bepaalde internet-functionaliteit tot stand komt. IP wordt vaak gevolgd door nog een paar letters, die het specifieke doel aangeven.
IPTV
Internet Protocol TV staat voor de overdracht van televisie-uitzendingen en films via internet. Voorbeelden van IPTV zijn o.a. het kanaal voor videostreaming, de set-top box voor internettelevisie (Apple TV) of de nieuwe geïntegreerde internetdiensten voor audio en video. Zie ook Internet TV
IR
Infra-Rood data overdracht middels zender en ontvanger in bijvoorbeeld een afstandsbediening. De zender maakt gebruik van infra-rood licht producerende diodes (LED’s), waarvan de snel aan/uitgaande straal wordt gefocusd met een lens en naar de ontvanger gestuurd. Die gebruikt een fotodiode om het infra-rode signaal om te zetten in een elektrisch signaal. De diode is zo gekozen dat hij alleen de infra-rode golven van de zender omzet en alle andere infra-rood (licht, warmte) negeert. Infra-rood technologie is binnenshuis heel nuttig, gaat niet door muren heen en interfereert dus niet met andere apparatuur in de kamer ernaast.
Internet TV
Geeft naast alle gewone TV-functies ook toegang tot internet. Daartoe maken ze gebruik van het Windows Media of bijvoorbeeld Android-Google platform. Betrouwbare, snelle en makkelijke platforms om het internet op te gaan met de huiskamer televisie.
Jack en mini-jack
Een plug die door zijn ontwerp aansluitfouten voorkomt, in gebruik voor o.a. aansluiting van koptelefoon, oortjes, microfoons en allerlei hulp-elektronica. In grote 6,3 mm variant (Jack, mono of stereo) en 3,5 dan wel 2,55 mm variant (mini-jack, mono of stereo) in gebruik.
Kanaalscheiding
Bij meerkanaals audio bepaalt de opnametechnicus in de studio de scheiding tussen de kanalen bij u thuis. Hij brengt u een (volgens hem en de artiest) optimaal afgemixt resultaat, dat in uw huiskamer een juist beeld geeft van zijn/hun bedoelingen. Met het gewenste stereobeeld in al zijn breedte en diepte. Of, aan de andere kant van de schaal, met ping-pong stereo. Of alles daar tussenin. Feit is dat uw Hi-fi weergave-apparatuur de gekozen kanaalscheiding met gemak aan kan: het is geen punt van zorg. (Bij een portable ligt dat anders)
Kleurdiepte
Uitgedrukt in een aantal bits (nullen en enen), waarmee kleurinformatie wordt opgeslagen en weergegeven. Voor puur zwart en wit heb je twee bits nodig, maar voor zwartwit-foto’s gebruiken we minimaal 8 bits, zodat 256 grijswaarden kunnen worden weergegeven. Voor kleurenfoto’s wordt meestal gebruik gemaakt van 24 bits: 8 bits ieder voor de kleuren Rood, Groen en Blauw. Langs die weg kunnen we wel 16,7 miljoen kleuren weergeven.
Kijkhoek
(van belang bij 3D, LCD/LED en projectie) De kijkhoek geeft het gebied aan van waaruit men een relatief goed beeld kan zien. De optimale kijkhoek is 0º horizontaal en verticaal, doch afhankelijk van medium en content is dankzij moderne technieken een horizontale kijkhoek van totaal 60º hanteerbaar, terwijl de verticale kijkhoek maximaal 30º is. Daarbuiten ziet men of weinig, of zwaar vervormd of met sterk afwijkende kleuren.
LAN
Local Area Network, vaak draadloos als wi-fi (zie aldaar) uitgevoerd. Oorspronkelijk van toepassing om de computer op het internet aan te sluiten. Nu ook alom ingezet om bij een huidige digitale ontvanger bijvoorbeeld internetradiostations binnen te halen of audio-video streaming mogelijk te maken, dan wel software up-grades te installeren.
Layer
DVD’s en Blu-ray’s bestaan uit één of twee lagen, respectievelijk ‘single layer’ en ‘dual layer’ discs genoemd. Een niet al te lange film past op één laag, voor een langere zijn twee lagen nodig. Layer wisseling Wanneer de DVD-speler van ‘layer’ (laag) wisselt, kunt u gedurende ongeveer een seconde een hapering van het beeld zien. De ene speler gaat hier beter mee om dan de andere.
LCD
LCD staat voor Liquid Crystal Display. Door een klein LCD paneeltje, waarop in RGB het video- of computerbeeld wordt weergegeven, wordt licht gestuurd. In een projector wordt dit beeld middels een lenzenstelsel vergroot weergegeven. In de eenvoudigste types met een enkel kleuren LCD paneel, de betere projectoren werken met een apart LCD paneel voor elk van de basiskleuren Rood, Groen en Blauw. Deze drie beelden worden middels een prisma samengevoegd en met één enkele lens geprojecteerd. In een LCD-TV wordt het in RGB opgewekte beeld direct bekeken. Het scherm is opgebouwd uit kleine beeldpuntjes, pixels genaamd. Ieder pixel is in staat om Rood, Groen of Blauw op te lichten, met op de volledige achtergrond CCFL verlichting, die zorgt voor gelijkmatige lichtopbrengst.
LCOS
Liquid Crystal on Silicon is een vlak display dat in elke kleur licht kan reflecteren. De kristallen zijn op een chip aangebracht en de beeldinformatie wordt middels elektronische circuits gegenereerd.
LED
Light Emitting Diode technologie vindt steeds vaker toepassing in vlakke beeldschermen, dankzij een laag stroomverbruik, constante lichtopbrengst, goede kleurechtheid en niet te vergeten een veel langere levensduur (dan die van LCD-CCFL verlichting, een soort TL-buisjes). Sommige fabrikanten monteren de LED’s aan de zijkanten van het paneel, wat de tv dun houdt. Andere verdelen de LED’s achter het paneel, waardoor de tv iets dieper wordt.
Maar dat heeft wel als voordeel dat de lichtintensiteit per paneldeel wordt aangestuurd, wat de contrastweergave ten goede komt.
Letterbox
Ofwel het beeldformaat dat doet denken aan de verhoudingen van een brievenbus. Omdat een bioscoopfilm vaak een andere verhouding kent dan de traditionele (4:3) weergave, worden door de televisieomroepen widescreen films soms in het letterbox formaat uitgezonden. Kenmerk is dan dat er boven en onder een zwarte balk op het scherm verschijnt. Voordeel van deze techniek is dat het gehele filmbeeld getoond wordt en de door de regisseur bedoelde compositie van het beeld behouden blijft. Een breedbeeld televisie laat de zwarte balken afhankelijk van het filmformaat grotendeels of geheel wegvallen en vult (bijna) het hele scherm met filmbeeld. Een traditionele (4:3) televisie laat dan boven en onder de film zwarte balken zien. De tegenhanger van deze techniek is Pan & Scan.
Lijnniveau
Slaat op lijnniveau in- of uitgangen, die meestal tussen 100 en 500milliV nodig hebben of afgeven. Dit gaat dan eigenlijk om alle Cinch/tulp/RCA in/uitgangen op een audioversterker, behalve eentje genaamd Phono of Disc. Die Phono of Disc ingangen kennen geen lijnniveau en hebben iets tussen 0,1 en 10 milliVolt nodig, ofwel de platenspeler.
LFE
Low Frequency Effects kanaal of luidspreker – zie bij subwoofer.
Lichtsterkte
De standaard eenheid van lichtsterkte is de Candela (cd), waarvan is afgeleid de luminantie (in cd/m2). Het geeft een indicatie van de hoeveelheid monochroom licht die de lichtbron (=beeldscherm) afstraalt. De door het oog waargenomen sterkte van de lichtbron komt echter niet altijd overeen met de fysische lichtsterkte in Candela, omdat het contrast met de omgeving de fysiologische waarneming beinvloedt. Een lichtbron met een klein lichtgevend oppervlak wordt als feller ervaren dan de bron met dezelfde fysische lichtsterkte maar een groter oppervlak. Dit verschijnsel werkt door bij de contrastwaarneming op grote schermen.
Logic7
Logic7 is een matrix surround decoder van Lexicon, die van stereo muziek of film en Dolby Digitaal 5.1 en DTS geluidsporen een 7-kanaals mix maakt. Lossless Audio Het nadeel van gecomprimeerde bestanden is verlies van details, of zo men wil kwaliteit. Je luistert naar een soort afgeleide, kleiner maar niet zo goed als het oorspronkelijke bestand. Lossless Audio daarentegen mag dan wat meer schijfruimte vergen, maar alle details komen overeen met die van het origineel.
Lossless
Audio in bijvoorbeeld Apple Lossless of FLAC-formaat staat borg voor een gehoormatige copie van het origineel.
Loudness
Is een schakeling op de versterker die ervoor zorgt dat het geluid ook op laag volume vol en doortekend klinkt: de laagweergave wordt flink en de hoogweergave een beetje opgepept. Nooit gebruiken bij iets hoger volume, want dan leidt ‘loudness’ al heel snel tot opgeblazen luidsprekers en overbelaste versterkers!
Lumen
Eenheid van luminantie, uitgedrukt in Candela per m2, ofwel de ervaren lichtsterkte per vierkante meter beeldoppervlak. Bij projectoren wordt vaak gesproken van ANSI-lumen, wat slaat op de gekozen meetmethode met 9 meetpunten op het scherm. Zie ook onder Lichtsterkte en Projector Matroska of MKV (tevens: H.264 format)
MKV
(MatrosKaVideo) bestand: een mediacontainer waarin naast video van buitengewoon goede kwaliteit ook een menustructuur en (bijvoorbeeld) ondertiteling zitten.
MPEG
Afkorting van Motion Picture Expert Group. Onder de naam MPEG vallen verschillende beeld- en geluidscompressie systemen.
MPEG 2
Wordt voor DVD’s gebruikt. MPEG I voor Video-CD’s (een voorloper van de DVD van een mindere kwaliteit). Daarnaast zet men de geluidslaag van MPEG I in als MP3.
MPEG 4
(AVO/Xivd) is een veelgebruikte standaard voor de vastlegging van films in klein bestek, bedoeld voor o.a. mobiele toepassingen.
MP3
Staat voor MPEG I Layer 3 en is een lossy (gecomprimeerd) geluidsbestand. Dat bestand is een stuk kleiner dan het ongecomprimeerde, dankzij weglating van details die onze oren meestal toch niet waarnemen. Er zijn echter ook lossless bestanden, die niet gecomprimeerd en daarmee kwalitatief beter zijn dan bijvoorbeeld FLAC.
MP4
Staat voor gecomprimeerde video volgens MPEG 4 en levert tegen gering kwaliteitsverlies video- bestanden die veel kleiner zijn dan het origineel. MPEG 4 komt voort uit MPEG I en MPEG 2 en kan zeer acceptabele beeldkwaliteit bieden.
Multimedia Player
Een apparaat dat mediabestanden ontvangt en zelf weergeeft of elders in de keten doet weergeven. Internetradio, muziek, foto’s, live TV, video e.d.. Draadloos of met behulp van een kabel verbinding.
Multi-angle
Multi Angle is op sommige DVD’s een kijkoptie. Als het multi angle symbooltje in beeld verschijnt kunt u na selectie ervan met uw afstandbediening de scène vanuit verschillende hoeken (angles) bekijken. Op een DVD is ruimte ingebouwd om tot 9 verschillende camera-standpunten te kunnen gaan.
Multi aspect ratio compatibility
Staat voor de mate waarin afwijkende beeldformaten goed op uw scherm terecht komen. Weergave van 16:9 materiaal op een 4:3 scherm geeft altijd balken onder- en bovenin beeld. Andersom zie je balken aan weerszijden. Er zijn legio oplossingen bedacht om hiermee om te gaan – geen van alle zijn echter lossless. Denk maar aan ‘pan and scan’ met zijn weglating van omgeving, of ‘letterbox’ met zijn zwarte balken aan boven en onderzijde. Of platte dan wel grotesk opgeblazen gezichten. Zoveel is zeker: wanneer de aspect ratio van bron en scherm niet overeen komt, kan elektronica het resultaat zeker wel aanvaardbaar maken.
NAS
Staat voor Network Attached Storage ofwel ‘met een netwerk verbonden opslag’. Dit systeem maakt gebruik van het TCP/IP protocol voor de dataoverdracht. NAS-apparaten zijn in feite volwaardige fileservers en zijn een handig alternatief voor geheugenopslag op de computer.
NTSC
In de jaren dertig werd in Amerika de televisie ontwikkeld, in de vijftiger jaren raakte daar de kleuren-TV reeds in zwang. Het National Television Systems Committee stond aan de basis van de NTSC beeldstandaard. Het bepaalde dat een televisiebeeld 525 beeldlijnen moet hebben. Een beeld wordt opgebouwd in twee fases, de oneven lijnen 1 t/m 262,5 en de even lijnen van 262,5 t/m 525. Eén TV-beeld wordt een frame genoemd. Dertig keer per seconde ontstaat een volledig TV- beeldje. Uiteindelijk zijn 480 beeldlijnen zichtbaar. Het NTSC TV-systeem is buiten Europa in principe de TV-standaard.
Ohm
De eenheid van elektrische weerstand (impedantie) wordt gemeten in Ohm, ofwel O. Dit is eigenlijk alleen maar van belang bij de luidsprekerkeuze. De opgegeven impedantie van luidsprekers is een indicatie van de mate waarin ze versterkers belasten, m.a.w. of ze meer of minder versterkervermogen vergen. Een 8 Ohms luidspreker heeft meestal wat meer vermogen nodig dan een van 4 Ohm. Wat betreft de in- en uitgangsimpedantie van elektronica mag u er
vanuit gaan dat deze te allen tijde voldoende zijn om goed te kunnen functioneren. Zolang u luidsprekers niet parallel schakeld waardoor impendantie aanzienlijk verlaagd.
OLED
Organic Light-Emitting Diode is een nieuwe ontwikkeling voor beeldweergave op basis van polymeren. Terwijl een led een felle puntbron is, is een oled juist een grote-vlakkenstraler. De emitterende laag van een oled bestaat uit een speciaal type polymeer of kleine moleculen, op basis van koolwaterstofverbindingen. Deze emitterende laag wordt tussen een anode en kathode geplaatst, waarna deze laag oplicht wanneer er een spanning over kathode en anode wordt aangelegd.
Optische verbinding
In plaats van uw DVD-speler met een ‘gewone’ elektrische kabel (ook wel SPDIF of RCA genoemd) met de surroundversterker te verbinden, kan men bij uitgebreider apparaten ook gebruik maken van een optische (glasvezel) kabel. Deze verbinding heet ook wel TosLink.
OSD
On Screen Display. Hier wordt het ‘menu’ mee aangeduid waarmee u instellingen en handelingen van uw televisie, uw surroundversterker en uw DVD-speler via het beeldscherm kunt regelen. p (achter aantal beeldlijnen, bijvoorbeeld 1080p) – zie onder progressive.
PAL (ofwel Phase Alternation Line)
PAL is de Europese norm voor kleurenvideo weergave, NTSC (zie NTSC) is de Amerikaanse. PAL is in feite een doorontwikkeling van NTSC waarbij de kleurinformatie automatisch gecorrigeerd wordt in geval van transmissiefouten. Het Phase Alternate Line systeem heeft over het algemeen een beter kleurengamma en meestal een stabieler, contrastrijker beeld. PAL is gebaseerd op 625 tot 1080 beeldlijnen. Vijfentwintig keer per seconde wordt het frame weergegeven. In de praktijk zijn er 576 tot 1024 beeldlijnen zichtbaar. De andere worden voor teletekst- en zenderinformatie gebruikt.
PALplus
Een techniek die het mogelijk maakt een 16:9-beeld zowel op een normale 4:3-TV als een 16:9 breedbeeld-TV te tonen. Op de 4:3-TV werd het beeld weergegeven met de normale detail scherpte en werden ongeveer 480 van de beschikbare 576 zichtbare beeldlijnen gebruikt, zodat het beeld boven en onder een zwarte balk had. Een 16:9 PALplus-TV zal het beeld omrekenen naar een volledig beeldvullend plaatje met verbeterde scherpte en alle beschikbare 576 tot 1024 beeldlijnen gebruiken.
PCM
Pulse Code Modulation is de coderingstechniek die voor CD en soms voor stereo geluid op een DVD gebruikt wordt. Ook DVD-Audio schijven kunnen PCM geluid (zowel stereo als meerkanaals) bevatten. PCM is ongecomprimeerd, dit in tegenstelling tot Dolby Digital en DTS.
Pixel
Dit is de afkorting van Picture Element, de kleinst mogelijke afbeelding mogelijk op een scherm, 1 beeldpunt. SVGA kent 800 x 600 pixels, XGA 1024 x 768 pixels, SXGA 1280 x 1024 pixels etc. Hoe meer beeldpunten een plaatje bevat, hoe gedetailleerder de foto/ het beeld is.
Plasma scherm
Het principe berust op een scherm gevuld met gas (Neon/Xenon) waardoor elektrische golven worden gestuurd. De UV-straling die ontstaat na elektrische activiteit stuurt de kleurfosfors aan waardoor pixels zichtbaar kleuren.
Platenspeler
(ook wel pick-up of record player genoemd) Geheel analoog samenwerkingsverband van een draaiend rond plateau (het loopwerk) met daarnaast een arm waarin een element (ook wel pick-up of cel genoemd). Met een keramisch, een magneto-dynamisch dan wel een moving coil element, cel of pick-up. In- of exclusief een versterker en/of voorversterker. Aandrijving vindt plaats middels een snaar of met een motor waarvan de as ook fungeert als plateau-as: direct drive. Een keramisch element kan gewoon op een lijningang worden aangesloten, een magneto- dynamisch element verlangt een speciale voorversterker en een moving coil element kan eigenlijk niet zonder een voor-voorversterker. De arm dient in samenhang met het element gekozen te worden, doch zolang het om een element met lage compliance gaat voldoet de standaard arm meestal wel. De platenspeler als geheel maakt opnieuw vele harten blij, omdat de suggestie van echte muziekweergave volgens vele mensen zoveel sterker is bij de platenspeler dan bij weergave van digitaal vastgelegde of verdoekte muziek.
Podcast
Afgeleid van ‘broadcast’ en ‘iPod’, oftewel een van internet te downloaden audio/videobestand, net alsof het een radio-uitzending is. Bevatten vaak content om radio/televisie programma’s heen, waarop men zich kan abonneren.
Progressive scan
Bij progressive scan worden alle beeldlijnen in 1/50e seconde geschreven. Voordeel hiervan is de rustiger beeldweergave, met minder kans op ongewenste artefacten. Nadeel is het intensievere dataverkeer (dan bij interlaced video – zie aldaar), maar met de huidige dataprocessors is dat geen punt meer.
Projector
Projectoren zijn er in verschillende ‘technieken’ LCD, DLP, DLP-LED, D-ILA en hier en daar nog een CRT. Bij projectie heeft de hoeveelheid licht die op het scherm valt grote invloed op de kwaliteit van het beeld. De hoeveelheid licht wordt gemeten in ANSI Lumen. ANSI staat voor: American National Standard Institute. Hoe hoger het aantal ANSI Lumen, hoe meer licht de projector op het scherm brengt. Vandaar ook een andere indeling van projectoren, namelijk op toepassing: naast een groep presentatie-projectoren bestaat ook een groep home theatre projectoren. Een goede presentatie- projector beschikt over minstens 2000 ANSI-lumen (omdat hij boven het daglicht uit moet komen) en dan mag zijn contrastweergave en kleurechtheid te wensen overlaten Een goede home theatre projector heeft vaak al genoeg aan 900 ANSI-lumen (mede dankzij de verduisterde ruimte) en biedt dan goede contrastweergave en kleurechtheid, maar die kun je niet gebruiken in een ruimte met daglicht. Zie ook onder Lumen.
RDS
Het Radio Data Systeem is een communicatiestandaard van de European Broadcasting Union, waarmee digitale informatie wordt meegestuurd met een conventioneel FM-radiosignaal, onmerkbaar voor de luisteraar. In dit RDS-signaal zit bijvoorbeeld de naam van het station, de frequenties, het soort programma en de tijd versleuteld.
Resolutie
Een term om kwaliteit en scherpte van het beeld uit te drukken. De resolutie wordt in sterke mate bepaald door het aantal pixels (puntjes) per oppervlak. Bij digitale camera’s bedoelen we met resolutie het maximaal aantal beeldpunten waaruit een foto wordt opgebouwd, uitgedrukt in Mbit. Het LCD scherm heeft een eigen resolutie: het aantal beeldpunten dat in het scherm voorhanden is en waarmee de foto/video op dat scherm getoond wordt. Daarbij kennen we vele resoluties, waarvan we willekeurig enige noemen: Full HD 1920 x 1080 pixels HD 1280 x 720 WSXGA+ 1680 x 1050 SXGA 1280 x 1024 UXGA 1600 x 1200 SXGA 1280 x 1024 SVGA 800 x 600 VGA 640 x 480 XGA 1024 x 768 Bij scanners en printers praten we over een bepaalde hoeveelheid beeldpunten per centimeter en hebben we het over een instelbare informatiedichtheid waarmee een beeld wordt ingelezen of afgedrukt, uitgedrukt in dpi (dots per inch) Tenslotte bij lenzen e.d. bedoelen we met resolutie het oplossend vermogen van die lens – ofwel de mate waarin deze oneindig kleine nuances levensecht kan doorgeven.
RGB
Rood, Groen, Blauw. De drie primaire kleuren die tesamen in telkens wisselende verhouding elke kleur in het zichtbare spectrum maken. Ook de naam van een van de betere‘manieren’ om je beeldscherm met je DVD- of Blu-ray speler te verbinden.
RJ45
Een signaalconnector die ooit achterop elke telefoon inklikte, doch nu vooral bekend is vanwege zijn (iets aangepaste) toepassing in computer-netwerken: Ethernet communicatie.
RMVB
RealMedia Variable Bitrate staat voor RealMedia met variabele bitrate, gebaseerd op MPEG-4-10 codecs. Wordt veel toegepast om multimedia content lokaal op te slaan.
RS232
poort Aansluiting die bekend staat als de seriële aansluiting en gebruikt wordt voor informatie overdracht van PC naar projector of processor.
SACD
Super Audio CD, ofwel een hoogwaardig CD-platform om high resolution audio te verschaffen in stereo en meerkanaals. Getuige het aantal nieuwe releases mag SACD zich nog steeds verheugen in een flinke populariteit onder audiofiele luisteraars.
SCART
Afkorting van Syndicat des Constructeurs d’Appareils Radiorécepteurs et Téléviseurs. SCART is een aansluitprotocol met een aantal voorschriften. De bijbehorende langwerpige connector (Euro Scart) kent een foolproof aansluiting, heeft 20 pinnetjes plus een afscherming en is nog te vinden achterop vele TV’s, videorecorders en DVD-spelers, eventueel naast de moderne HDMI-aansluiting. SCART zegt echter niets over de beeldkwaliteit van het signaal. Een SCART-kabel kan namelijk in principe zowel een composite video, een S-video, een component video en een RGB verbinding met uw televisie of projector tot stand brengen.
Scheidingsfilter
(in luidsprekers) Noodzakelijk omdat 1 luidsprekereenheid in een luidsprekerkast niet het hele klankspectrum voor zijn rekening kan nemen. In een luidsprekerkast verzorgen meestal 2 of 3 luidspreker-eenheden tesamen alle tonen. Het is bij de overgang van bijvoorbeeld laag- naar middenweergever dat we gebruik maken van een scheidingsfilter, om die overgang glad te laten verlopen. In een 2-weg systeem (met 2 luidsprekers dus) zit 1 filter, in een 3-weg systeem zitten 2 filters. Elk filter vraagt versterkervermogen, voegt zijn eigen uitdagingen toe en draagt sterk bij aan de kostprijs van een luidspreker. Om die reden zal een goed 3-weg systeem bijna altijd veel duurder zijn dan een goed 2-weg systeem.
S-Video Zie: Y/C.
S/N
Signal/Noise ratio ofwel de verhouding tussen gewenst signaal en ruis, meestal genoteerd in dB.
Soundbar
Een speciale luidspreker die op basis van één behuizing een fatsoenlijk stereo of surround sound klankbeeld neerzet. In feite vervangt een soundbar in één klap al die losse luidsprekers behalve een subwoofer. Ze zijn zeer ruimte-besparend: heel breed, maar ondiep en worden bij voorkeur vlak onder of boven een beeldscherm geplaatst.
Specificatie
Beschrijving in technische termen van eigenschappen of prestaties. Specificaties krijgen helaas vaak pas betekenis wanneer je ze als lezer kunt interpreteren. Deze begrippenlijst probeert daarbij te helpen en de gespecialiseerde winkelier zal graag bereid zijn ervoor te zorgen dat het geheel van specificaties aansluit op uw wensenpakket.
Streaming
Afgeleid van het engelse ‘stromen’ staat streaming voor multimedia data, overgebracht in een stroom pakketjes, die meteen in real-time geinterpreteerd en in bruikbare volgorde gezet zijn door een software applicatie. Internet TV is een voorbeeld van streaming.
Subwoofer
Een luidspreker die zorgt voor levensechte weergave van de laagste octaven. Vaak actief uitgevoerd, d.w.z. inclusief ingebouwde versterker, voor toepassing in een home theatre. Een goede actieve subwoofer biedt een instelbare gevoeligheid en scheidingsfrequentie, zodat u hem samen met uw audioset optimaal kunt instellen voor een overtuigend home theatre.
Synchronisatie
Hulpsignaal om de TV of projector te vertellen wanneer er een nieuwe beeldlijn of een geheel nieuw beeld begint. Wanneer deze als aparte signalen naast de beeldinformatie R, G en B worden verzonden als Horizontale (H-) sync en Verticale (V-) sync spreken we over RGBHV. Indien de H en V signalen bij elkaar zijn gevoegd wordt van ‘Composiet Sync’ (RGBS).
TCP/IP
Transmission Control Protocol / Internet Protocol Deze Suite is een serie communicatie protocols voor Internet en vergelijkbare netwerken. Vernoemd naar twee van de protocols erin: het Transmission Control Protocol (TCP) en het Internet Protocol (IP), die de eerste gedefinieerde netwerk-protocols waren binnen deze standaard.
THX
Is een door George Lucas, de geestelijk vader van Star Wars, bedacht normeringsysteem om de weergave van geluid in bioscopen te standaardiseren. Lucas was erg ontevreden over het geluid in verschillende filmtheaters toen hij Star Wars: A New Hope daar bekeek. Het bedrijf THX heeft in de loop der jaren voorschriften ontwikkeld waaraan bouwers van bioscopen, luidsprekers en DVD- spelers en versterkers zich dienen te houden. Pas wanneer aan alle eisen is voldaan krijgt men het THX-certificaat: ‘THX Certified’. THX is volledig compatibel met Dolby Digital en DTS.
Timeshift
De video (of de toegang daartoe) wordt tijdelijk opgeslagen in een geheugen. Maakt latere consumptie van video mogelijk, vaak beperkt in tijdsduur of bestandgrootte. Touch screen Een meestal vlak beeldscherm dat reageert op aanraking en op die manier de installatie of een apparaat kan bedienen.
TV standaard beeldverhouding
Grofweg in dezelfde periode als waarin de overgang van standaard (4:3 beeldverhouding) naar 16:9 (breedbeeld) zich voltrok, zijn TV’s met beeldbuis (CRT, interlaced) vervangen door vlakke beeldschermen (LCD/LED, progressive). Veel programma materiaal w.o. de meeste films zijn in 16:9 formaat opgenomen, zodat gebruik van een 16:9 scherm voor de hand ligt. Ook Nederland 1 en 3 en België 1 en 2 zenden steeds meer in breedbeeld (PALplus) uit.
UMTS
Universal Mobile Telecommunication System UMTS wordt ook de derde generatie (3G) mobiele communicatie genoemd en is vooral een stelsel van afspraken tussen aanbieders van verschillende mobiele netwerken. UMTS biedt een grotere verbindingssnelheid t.o.v. andere mobiele systemen en maakt bijvoorbeeld goede videobeelden mogelijk op mobieltjes. LTE is de volgende 4G generatie met hogere verbindingssnelheden 100/200 Mbs. Up-samplen Is het proces waarbij de sampling rate van een digitaal signaal wordt verhoogd. Het doel ervan is een betere resolutie of het ‘panklaar’ maken van de data voor verdere bewerking.
Up-scaling
Opwaardering van bestaanda data. Bijvoorbeeld de omzetting van bestaande 480p videodata in 720p bestanden.
URL
Uniform resource locator, ofwel een unieke adres-identificatie op het internet. Bijvoorbeeld zoalswww.xxx.nl
USB
Universal Serial Bus, een in 1996 door Intel bedacht tamelijk universeel protocol en familie van connectoren tussen computer en randapparatuur.
USB 2.0 en 3.0
Snelle USB voor HD DivX, MP3, JPEGplay, MPO. USB type B, voor directe verbinding met mediaspeler of pc, waarbij gebruik wordt gemaakt van de kwalitatief vaak betere digitaal-analoog omzetters van de receiver. USB 3.0 ondersteunt aanvullend HD Video en maakt ultrasnel overspelen mogelijk.
Vervorming
Naast gewenst signaal produceert elektronica ook ongewenst signaal. Hoorbaar of zichtbaar als storing en vaak meetbaar als vervorming. Iedereen in de hele industrie zet zich continu in om talloze verschillende vormen van storing onder een hoorbare of zichtbare grens te houden.Het heeft er alle schijn van dat dat het beste lukt in de iets duurdere apparaten.
VoD
Video on Demand Video on Demand (VoD) of Audio & Video on Demand (AVoD) systemen maken het de gebruiker mogelijk om te genieten van audio/video wanneer het hem uitkomt. Vaak wordt IPTV techniek gebruikt om VoD naat TV’s of computers te brengen. Televisie VoD systemen ‘streamen’ de data met een set-top box of een computer voor ogenblikkelijke consumptie (real time), of downloaden de data naar een computer of een digitale video recorder of draagbare media player voor consumptie op elk gewenst moment.
VoIP
Voice over Internet Protocol. Is een amalgaam in de internet technologie, internet protocols en transmissie technologie. Bedoeld om spraak en multimedia over internet mogelijk te maken. Een voorbeeld is Skype, met zijn geluid- en beeldcommunicatie via internet.
Volt
De eenheid van spanningsverschil. In ons verband vallen twee verschijningsvormen op: de 230 Volt (vanuit de wandcontactdoos) en de talloze (veel lagere) ingangsgevoeligheden en afgiftespanningen in audio-video apparatuur, die lopen van enige microVolts tot enige 10-tallen Volts.
Watt
Het product van spanningsverschil (in Volt) en stroomsterkte (in Ampere). Ofwel de opbrengst van alle inspanning. Bij audio is de Watt jammer genoeg de meest misbruikte eenheid, ondanks de pogingen van DIN en FTC om de Watt eenduidig te hanteren. We schilderen hier slechts enige Watt-verwarring bij versterkers en luidsprekers. De Watt bij versterkers: Stel, een versterkervermogen van 100Watt wordt genoemd. Bij uitsturing van één kanaal, of meer? Bij één frequentie of over het hele spectrum? Kortstondig of continu (RMS)? De Watt bij luidsprekers : Een belastbaar vermogen van 100Watt wordt genoemd. Bedoelt men dan kortstondig of urenlang? Bij 1 makkelijke frequentie, of door het hele spectrum? Het moge duidelijk zijn dat we u aanraden de ‘Watt’ cijfers niet voetstoots om te zetten in een keuze!
W-LAN
Draadloze uitbreiding van een vast Local Area Network(LAN-zie aldaar) Widescreen Strikt genomen al het beeldmateriaal dat niet de klassieke beeldverhouding 4:3 heeft is widescreen, overigens het beste te omschrijven als breedbeeld. In de praktijk wordt meestal de beeldverhouding van een breedbeeld-TV, 16:9 bedoeld.
Wi-fi
In een draadloos Local Area Network ofwel W-LAN volgens EEE802.11 standaards. Mits binnen een afstand van plm 30 meter kan een apparaat met Wi-fi draadloos communiceren met een draadloos computer netwerk met toegang tot internet. Communicatie via Wi-fi wordt veel toegepast bij PC, spelcomputers, MP3 spelers, smart phones, printers, digitale camera’s en dergelijke.
WMA
Staat voor Windows Media Audio van Microsoft. Bij import van een CD via Windows Media Player zet deze de muziek vaak om in WMA, gecomprimeerde bestanden die dankzij een instelbaar DRM (beveiligings) slot slechts op die ene computer afspeelbaar zijn. Het open Android-Google platform is een van de mogelijke alternatieven – zie aldaar.
Y/C
Ook S-Video genoemd. Helderheid (Y) en kleur (C ) informatie zijn gescheiden. Het Y-signaal is een zwart/wit signaal. Samen met het C-signaal is een compleet kleurenbeeld op te bouwen. Bij dit signaal hoort de zogenaamde Hosiden connector, met de 4 kleine pinnetjes.
YUV
Ook wel Component video, Y, Cb, Cr of Y, Pb, Pr genoemd. Y is hetzelfde signaal als bij Y/C, zwart- wit dus. De andere 2 signalen zijn verschilsignalen die samen met Y weer een compleet kleurenbeeld opleveren. Deze techniek wordt in studio’s al jarenlang toegepast maar voor consumenten is zij pas belangrijk geworden dankzij de introductie van de DVD-speler. De YUV aansluitingen zijn herkenbaar aan een rood, groen en blauw cinch chassisdeel. Geeft de beste beeldresultaten, samen met de nieuwste HDMI aansluitingen.
Zwart
De kleur van objecten die geen enkele vorm van zichtbaar licht afgeven of reflecteren. ‘Zwart’ absorbeert het zichtbare licht en zet het om in bijvoorbeeld warmte.